Een moeilijk kind

“Hij is een moeilijk en complex kind. Als het zo doorgaat, kan hij niet meer naar school komen want het is veel te onveilig.” Dit soort uitspraken klinken ons bekend in de oren. Ook voor de zesjarige Bas. Thuis gaat het niet goed. Op school ook niet. Hij dreigt een thuiszitter te worden. En dat terwijl hij pas zes jaar is. Bijna dagelijks moeten ze Bas eerder van school ophalen omdat hij ‘weer agressief’ is geworden. ‘Hoe laat wordt Bas vandaag naar huis gestuurd? Wat ga ik tegen mijn baas vertellen? Wat als Bas uiteindelijk wordt geschorst? Schuldgevoel en twijfel overheersen bij de ouders van Bas. ‘Waarom? Wat hebben we verkeerd gedaan?’ Zorgen overheersen het leven van het gezin. Er is geen ruimte meer voor ontspanning en gezelligheid. Kenmerken van een burn-out zijn steeds zichtbaarder bij de ouders van Bas.

Waarom?

Bas wordt op zijn beurt ook door de mensen in zijn omgeving beïnvloed. Als Bas voelt dat zijn ouders en leerkrachten gestrest zijn, dan wordt hij dat ook. In tegenstelling tot de volwassenen in zijn omgeving, kan hij zijn gevoelens niet verwoorden. Hij raakt overstuur en schiet in een vechtmodus. Hij wordt agressief en lost daarmee tijdelijk het probleem op. De volwassenen luisteren ineens naar hem. Ze bieden nabijheid, keuzes en de mogelijkheden om uit – voor hem – moeilijke situaties te ontsnappen. Bas weet niet hoe hij anders hetzelfde resultaat kan bereiken. En de volwassenen in zijn omgeving weten niet waarom hij dat doet. Het voelt alsof hij het expres doet. Om hen te kwetsen. Waarom anders? Ze zijn toch niet zo slecht? Met hun andere kinderen gaat het wel goed. Het zelfbeeld van Bas is hierdoor ook aangetast: “Ik ben dom, ik ben slecht. Dat kan ik niet en ik ga het ook nooit kunnen”, vertelt Bas boos en verdrietig.

Samen ontdekken

Leren is geen probleem voor Bas. In tegendeel. Bas is een slimme, nieuwsgierige jongen die in veel gebieden voor loopt in vergelijking met zijn leeftijdsgenoten. Dat maakt de situatie juist nog complexer. Hoe kan Bas krijgen wat hij nodig heeft – cognitief en emotioneel?

We kunnen niet enkel het kind behandelen. En ook niet enkel zijn omgeving. Het is een wisselwerking. De Buitenwereld coacht alle betrokkenen voor zo’n optimale wisselwerking. Waarom doet Bas wat hij doet? Waarom doet zijn omgeving wat het doet? Dat is de eerste stap: het ontdekken van het ‘waarom’. Ten tweede spreken we het gezamenlijke doel af.  Wat moeten we leren zodat het weer leuk wordt? En als derde stap, hoe kunnen we dat leren zodat we uiteindelijk zelfstandig vooruit kunnen? Dat gaan we samen ontdekken. We werken intensief in alle relevante omgevingen van het kind.

Dezelfde lijn

Nu we duidelijkheid hebben over het waarom, wat en hoe, begint het harde werk. We gaan trainen: individueel, in een groep en in de natuurlijke situaties. Vervolgens gaan we oefenen: met ouders, leerkrachten en begeleiders. We overleggen met alle betrokkenen: de jeugdarts, de orthopedagoog, de gedragswetenschapper van de school en de gemeentevertegenwoordiger. Zo blijft iedereen op dezelfde lijn voor Bas.

Benoemen wat goed gaat

We bellen niet naar de ouders als Bas uit zijn dak gaat. We laten hem weten dat wij het aankunnen. Dat hij het aankan. Maar dan zonder te slaan en te schoppen. We leren Bas dat hij op een andere manier kan krijgen wat hij nodig heeft en wat hij wil. We leren hem dat agressie geen zin heeft. We leren Bas om zelf zijn spanning te reguleren. Wat Bas goed doet, dat benoemen we. Goed betekent niet altijd met succes. Goed betekent ook proberen, moeite doen. Fouten maken is ook goed. We moeten ook aan de basis werken: leren dat instructies van een volwassene niet meteen iets slechts zijn. Instructies helpen ons namelijk om te leren. Ook oefenen we om op een gewenste manier te vragen om iets. Zo bereiken we meer. Daarnaast leren we te voelen en te luisteren naar het eigen lichaam. Om grenzen aan te leren geven en makkelijker te ontspannen. Bas leert dit allemaal door positieve ervaringen op te doen en door middel van zogenoemde ‘positieve bekrachtiging’. De basis hiervan is de eigen unieke motivatie van Bas. Deze motivatie gebruiken we om het leerproces te stimuleren.

Verandering

We hebben 3 maanden intensief gewerkt: met ouders, met school, met Bas. Ouders en leerkrachten hebben veel veranderd in hun eigen gedrag richting Bas. Na 3 maanden is het verschil in het gedrag van Bas verbazingwekkend. Ook voor ons. Geen agressief gedrag meer. Geen urenlange uitbarstingen meer. Bas kan vragen, luisteren en hij kan ‘nee’ accepteren. Bas glimlacht veel meer, hij is minder boos. Thuis zijn de veranderingen ook groot. Geen dagelijkse ruzies meer. Het wordt steeds gezelliger. Zijn ouders zien er meer ontspannen uit. Er zijn nog steeds moeilijke dagen maar deze zijn zeldzaam. En nu weten de ouders van Bas wat ze wel kunnen doen. Op school gaat het ook steeds beter. Bas durft moeilijke dingen aan en luistert beter naar zijn leerkrachten. Hij maakt nu positief contact met zijn leeftijdsgenoten en hij kan zijn grenzen aangeven met een rustige stem zonder meteen boos te worden. De spanning bouwt aanzienlijk langzamer op en bouwt aanzienlijk sneller af. Bas is zeker niet uitgeleerd en zijn omgeving ook niet. Maar nu weten we wel wat helpt, hoe we Bas en zijn omgeving kunnen helpen en hoe Bas en zijn omgeving zichzelf kunnen helpen. We zijn minder intensief aanwezig, maar we zijn er. We ondersteunen, stap voor stap, en vieren we de successen. Onze grootste succes tot nu toe? Bas is trots op zichzelf.

Eva Thalassinou

Terug naar nieuws Terug naar blog